doda

Agnieszka Doda-Wyszyńska
Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2007

Irony and Victim/Sacrifice

The subject of considerations contained in this book is irony as a cognitive and ethic attitude, expressed through a distance to language. The focus of this work are considerations on four main ironists who have been selected by the author (namely, Rorty, Kierkegaard, Nietzsche and Pascal), starting with the more modern one in order to show how this dimension of irony in which the author is most interested in sinks into oblivion. Pascal appears as the last ironist his wager appears as a paradoxical solution of the "ironic dilemma".
It seems that ethics precludes irony, makes law, and in this law there is no place for irony, but without irony it would not be possible to put ethics into effect. Irony is leaving an empty space where nobody has courage to look for it.
Realising that since irony is to be a view from the outside then it is not possible to have a look at irony from the inside - amongst the numerous definitions of irony, the author does not distinguish any of them, but only shows the development of problems inside several views from the outside (Rorty as the "last" one who exposes this category, Kierkegaard as the one who problematises irony through juxtaposition of Socrates and Christ, Nietzsche as the one who exploits irony "until the end" with the first negation in the history of philosophy of the greatness of Socrates, and Pascal as the one who juxtaposes irony with religion).
Irony is a process of constructing and maintaining the difference, its borders are movable since they are always the subject of fights to extend the area of the distance to the validity in force. In this book Readers will find several definitions of the word irony. The dispute over irony began for good starting with Soren Kierkegaard who referred this notion to sacrum. Recalling of Rene Girard's conception of the "scapegoat" as a background for the birth of symbolic violence and real persecution, which the ironists oppose, shows that their attitude even leads to the exclusion from the society. Hence the title of the book.

Spis treści:
Wstęp

ROZDZIAŁ 1. Jak ironia wraca dzisiaj?
1. Mimetyzm III, czyli w odniesieniu do Mistrza
2. Narracja a cnota - zewnętrzność zła
3. Kwestia miary i wiary (świadomość etyczna)
4. W poszukiwaniu zakazanego obiektu
5. Ironia - walka z ideologią

ROZDZIAŁ 2. Ironia jako postawa poznawcza
1. Po prostu akt komunikacyjny? Rodzaje dystansów (Rorty)
2. Ironia a kwestia wiary (Chrystus)
3. Pola napięcia ironii a dwoistość egzystencji (Sokrates)
4. Brak sygnałów uprzedzających - ironia w języku (Cyceron)
5. Wewnętrzna sprzeczność ironii - czyli gdzie jest ofiara? (Nietzsche)

ROZDZIAŁ 3. Ironia a sacrum
1. Mit jako porządkowanie rzeczywistości
2. Ekspansja mitu
3. Pragnienie śmierci
4. Kolektywne prześladowanie - podstawa wspólnoty
5. Sytuacja ironisty jako słabo upolitycznionego

ROZDZIAŁ 4. Ironia jako system immunologiczny języka (Rorty)
1. Z kraju simulacrum
2. Pragmatyzm jako tworzenie wspólnoty
3. Problem filozoficzny - problem przedstawienia (metafora)
4. Obrona przed zarzutem relatywizmu
5. Na czym opiera się solidarność?

ROZDZIAŁ 5. Powtórzenie Kierkegaarda - przezwyciężenie niemożliwości myślenia o przeznaczeniu
1. Sędzia - czyli wobec Hioba i Hegla
2. Niemożliwość początku - myślenie różnicy
3. Powtórzenie jako czas duchowej próby
4. Grzechem jest rozpacz
5. Wiara a naglący czas

ROZDZIAŁ 6. Powrót Nietzschego - przezwyciężenie niemożliwości myślenia zła
1. Bóg umarł
2. Uwewnętrznienie winy
3. Ironiczna istota zła
4. Paradoksy wolności
5. Wola mocy i nihilologika

ROZDZIAŁ 7. Ironia gry o najwyższą stawkę (Pascal) - przezwyciężenie niemożliwości myślenia o radykalnym złudzeniu świata
1. Pojęcie granicy
2. Wyobraźnia a ironia
3. Ryzyko gry
4. Spór o łaskę
5. Wola a wiara - "Zakład"

ROZDZIAŁ 8. Postawy ironiczne
1. Metafora a pragnienie - ironia losu czy języka?
2. Reguła dyskursu - ironia
3. Świat rozczarowany i nieoczekiwane umiejscowienie
4. Stabilność i powtórzenie - utrata orientacji
5. Postawy ironiczne a poczucie siły

Bibliografia

ADRES

Instytut Kulturoznawstwa UAM
ul. Szamarzewskiego 89A
60-568 POZNAŃ
instkult@amu.edu.pl

Jesteś tutaj: IK UAM Monografie naukowe Ironia i ofiara